Gelişen teknoloji sayesinde her geçen gün makineler ve yazılımlarda yenilikler yapılıyor. "Gelecekte dişlerimizi robotlar mı yapacak?" sorusu, yaşamın her alanındaki etkisinin hissedilmeye başlandığı Japonya'da 2035 yılına gelindiğinde işlerin neredeyse yüzde 50'sinin robotlar tarafından yapılacağı öngörülürken, diş hekimliğinde robot kullanımı konusundaki son durumu Diş Hekimi Sertaç Kızılkaya'ya sorduk.
Diş Hekimliğinde Robot Teknolojisi Ne Durumda?
Robotların İş Gücüne Etkisi ve Öngörüler
Robotların insan gücünün yerini alacağı ve insanları işlerinden edeceği ile ilgili öngörüler var. Diş hekimliğinde de son yıllarda gelişen teknoloji nedeni ile bazı işlemler artık makineler tarafından yapılıyor. Uzun zamandır mesleğimizde en temel işlemler olan ölçü karıştırma ve laboratuvarda model çıkarmaya kadar makinelere teslim etmiş durumdaydık zaten. Ancak artık daha hayati önem taşıyan dişlerin hazırlanma aşamaları, hatta implantların yerleştirilme aşamalarında da robot teknolojisinden faydalanmaya başladık.
Klinik Pratikte Makineleşen İşlemler
Ölçü karıştırma gibi rutin işlemlerden laboratuvar model çıkarma aşamasına kadar pek çok temel süreç, uzun süredir makineler aracılığıyla yürütülüyor. Bu dönüşüm, hekimlerin zamanını daha kritik ve hayati karar gerektiren aşamalara ayırmasını sağlıyor.
Diş Hekimliğinde Robotik Sistemlerin Kullanım Adımları
- Ağız içi dijital ölçü alınarak dişlerin bilgisayar ortamına aktarılması
- Yazılım desteğiyle kaplama veya restorasyon tasarımının hazırlanması
- Kapanış, temas ve diş eti sınırının dijital olarak kontrol edilmesi
- Tasarımın bilgisayar destekli üretim cihazıyla zirkonyum bloktan kazınması
- İmplant için tomografi görüntüsü üzerinden uygun nokta ve açının tespit edilmesi
- Cerrahi şablon veya uygulama sırasında yol gösteren sistemle implantın yerleştirilmesi
Dişlerin Hazırlanmasında Dijital Teknoloji
Ağız İçi Dijital Ölçü ve Bilgisayar Ortamına Aktarım
Ağız içerisinde dişler kaplama için hazırlandıktan sonra dijital olarak bilgisayar ortamına aktarılıyor.
Tasarım Aşaması ve Yazılım Desteği
Bilgisayar ekranında teknisyenlerimiz, ağızda hazırlanan dişler üzerine yapılacak kaplama tasarımını hazırlıyorlar. Bu işlem büyük oranda yazılımın yönlendirmesi ile yapılıyor.
Bilgisayar Destekli Üretim ve Zirkonyum Blok
Kapanış kaydı, yan dişlerle teması ve diş eti ile birleşme sınırına kadar en ince ayrıntısına kadar hazırlanan bu tasarım, daha sonra bilgisayar destekli üretim cihazında zirkonyum bloktan kazınarak üretilebilmektedir.
İmplant Tedavisinde Robotik Sistemler
Cerrahi Yönlendirme Sistemi Nedir?
Diş tedavisinde Cerrahi Yönlendirme Sistemi olarak kullanılan ve özellikle implant tedavisinde karşılaşılan komplikasyonların önüne geçmek amacıyla yön tayini yaparak implantın yapılacağı noktayı ve açıyı tespit eden sistem, doktorun hata yapma payını ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır.
Hangi Durumlarda Önerilir?
Özellikle yeterli cerrahi tecrübesi olmayan hekimlerin sinir zedelenmeleri ile karşılaşmaması için kullanmalarını tavsiye ettiğimiz bir yöntemdir.
Tomografi ve Cerrahi Şablon Oluşturma
İmplantın yapılacağı en uygun yeri tomografi görüntüsü sayesinde tespit eder. Yazılım aracılığı ile model üzerine cerrahi şablon oluşturulur veya daha gelişmiş sistem olan, uygulama esnasında doktora yol gösteren ve tedavi sırasında yazılımın tespit ettiği yerden kayma olduğunda cerrahı uyaran sistem de kullanılabilmektedir.
Tıp Alanında Robot Kullanımı ve Gelecek Perspektifi
Robotların Güvenilirliği ve Riskler
Robotlar yıllardır doktorlara ameliyat sırasında yardımcı oluyor. Ancak robotların tam anlamıyla güvenli olduğu söylenemiyor. ABD'de son on yılda cerrahi operasyonlarda hayatını kaybeden 144 kişinin ölümü robot kullanımına bağlanıyor.
İnsan ve Teknoloji İş Birliğinin Önemi
Özetle ne onsuz ne de sadece onunla iyi bir tedavi mümkün değildir diyebiliriz. Buradan yola çıkarak zaten doktorların robotlar ve diğer teknolojik cihazlar ile birlikte hastalara bakması ile en yüksek tedavi başarısının yakalanacağını düşünüyorum.
Birçok insanın aklını kurcalayan diş ve tıp alanında robot kullanımı ile ilgili son derece açıklayıcı bilgiler veren Diş Hekimi Sertaç Kızılkaya'ya teşekkür eder, çalışmalarında başarılar dileriz.
Sık Sorulan Sorular
Diş hekimliğinde robotlar insan hekimlerin yerini alacak mı?
Robotlar ve dijital sistemler diş hekimliğinde giderek daha fazla kullanılsa da insan hekimin yerini tamamen alması beklenmiyor. En yüksek tedavi başarısı, hekimin tecrübesi ile robotik ve dijital teknolojilerin birlikte kullanılmasıyla elde ediliyor.
Robotik sistemler diş tedavisinde hangi işlemlerde kullanılıyor?
Ağız içi dijital ölçü alma, kaplama ve restorasyon tasarımı, zirkonyum bloktan bilgisayar destekli üretim, implant için uygun nokta ve açının tomografi üzerinden tespiti ile cerrahi şablon veya yönlendirme sistemleriyle implant yerleştirilmesi gibi pek çok aşamada robotik ve dijital sistemlerden faydalanılmaktadır.
Cerrahi Yönlendirme Sistemi implant tedavisinde neden önemlidir?
Cerrahi Yönlendirme Sistemi, implantın yapılacağı noktayı ve açıyı önceden tespit ederek komplikasyon riskini azaltmayı amaçlar. Özellikle yeterli cerrahi tecrübesi olmayan hekimlerin sinir zedelenmesi gibi istenmeyen durumlarla karşılaşmaması için önerilir.
Robotik sistemlerle yapılan implant tedavisi güvenli mi?
Robotik ve dijital yönlendirme sistemleri hata payını azaltmaya yardımcı olur; ancak robotların tam anlamıyla güvenli olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu nedenle en güvenli sonuç, deneyimli bir hekimin teknolojiyi destekleyici unsur olarak kullanmasıyla elde edilir.
Dijital ölçü ve bilgisayar destekli üretim süreci nasıl işliyor?
Dişler kaplama için hazırlandıktan sonra ağız içi dijital ölçü alınarak bilgisayar ortamına aktarılır. Yazılım desteğiyle kaplama tasarımı hazırlanır; kapanış, temas ve diş eti sınırı dijital olarak kontrol edilir. Ardından tasarım, bilgisayar destekli üretim cihazıyla zirkonyum bloktan kazınarak üretilir.
Robot teknolojisi diş hekimliğinde hangi alanlarda gelişmeye devam ediyor?
Görüntüleme, dijital tasarım, bilgisayar destekli üretim ve cerrahi yönlendirme sistemleri başta olmak üzere diş hekimliğinin birçok alanında robotik ve dijital teknolojiler hızla gelişmeye devam ediyor. Bu gelişmeler, tedavilerin daha öngörülebilir ve konforlu hale gelmesine katkı sağlıyor.
Diş hekimliğinde robotik ve dijital teknolojiler hakkında daha fazla bilgi almak veya kişiye özel tedavi planlaması için Diş Hekimi Sertaç Kızılkaya Korudent Diş Polikliniği ile iletişime geçerek randevu talep edebilirsiniz.